दुई विश्व सम्पदास्थल जोड्ने सडकमा ढिलाइ

काठमाडौँ, १४ कात्तिक । विश्व सम्पदा सूचीमा रहेका पशुपतिनाथ र बौद्धनाथ क्षेत्रलाई जोड्ने डेढ किमी सडक जीर्ण भई बनाउन सुरु गरेको दुई वर्ष बित्दा पनि पूरा नहुँदा स्थानीयवासी आक्रोशित भएका छन् ।

हिन्दू र बौद्ध धर्मावलम्बीको तीर्थस्थल मात्र नभई नेपाल आउने विश्वभरका पर्यटकको आकर्षण केन्द्र ती स्थानसम्म पुग्ने सडकको दुरवस्थाले मुलुकको छविमा आँच पुग्नाका साथै पर्यटन प्रवद्र्धनमा प्रतिकूल असर परेको स्थानीय बासिन्दाको गुनासो छ ।

गौरीघाटबाट कुमारीगाल हुँदै बौद्धनाथ प्रवेशद्वार पुग्ने यो महत्वपूर्ण सडकलाई विस्तार गर्ने सरकारी निर्णयानुसार सडक विभागले निर्माण एवम् विस्तारको काम अघि बढाएको थियो । यसअघि उपराष्ट्रपति परमानन्द झाको घरको पर्खाल विवादका कारण सो सडक ढिला भएको स्थानीयवासीको गुनासो थियो । झा पुत्रले पर्खाल भत्काइदिएपछि पुनः काम सुरु हुने आशामा रहेका स्थानीयवासी काम अलपत्र भएपछि सडक नबन्ने निष्कर्षमा पुगेका छन् ।

बाटो विस्तारको काम रोकिँदा गौरीघाट, कुमारीगाल र बौद्ध आसपासका सर्वसाधारण मात्र नभई धार्मिक पर्यटक समेत प्रभावित भएका छन् । यो सडकलाई ११ मि चौडा बनाउने काम सरकारी निकायबीचको समन्वय नहुनाले अलपत्र भएको सडक उपभोक्ता समितिका अध्यक्ष दीपेन्द्रचरण श्रेष्ठ बताउनुहुन्छ ।

“उपराष्ट्रपति परमानन्द झाको घरले चर्चेको जग्गा विवाद एउटा निष्कर्षमा पुग्दा पनि सडक निर्माणको काम अघि बढ्न सकेन,” समितिका अध्यक्ष श्रेष्ठले भन्नुभयो ।

विसं २०७१ माघदेखि भइरहेको सडक विस्तारको काम सुरुमा उपराष्ट्रपतिको घरका कारण रोकिएको थियो । अहिले सडक विभागको ढिलाइले काम अघि बढ्न नसकेको समिति अध्यक्ष श्रेष्ठले बताउनुभयो ।

सो सडकलाई काठमाडौँ उपत्यका विकास प्राधिकरणले सीमाङ्कन गरी एक हजार १०० मि कायम गरेको थियो । कायम गरिएको सडकको संरचना हटाउने काम काठमाडौँ महानगरपालिकाले तोकिएको समयमै सम्पन्न गरेको थियो ।

रौताहा साफ नामक कम्पनीले उक्त सडक निर्माणको ठेक्का लिएको थियो । उक्त कम्पनीले २०७२ वैशाख मसान्तसम्म काम सक्नुपर्नेमा भूकम्पका कारण असार मसान्तसम्मको समय थपिएको थियो ।

समितिका सदस्य सन्तोष अधिकारी सरकारी निकायले विकास निर्माणको काममा ध्यान नदिँदा विश्वसम्पदा सूचीस्थललाई जोड्ने सडक अलपत्र भएको बताउनुहुन्छ । उक्त सडक निर्माणको जिम्मेवारी पाएको डिभिजन सडक कार्यालय मीनभवनका प्रमुख इन्जिनियर धर्मेन्द्र झा उपराष्ट्रपति झाको घरले नभई निर्माण सामग्री र इन्धनको अभावले निर्माणमा ढिलाइ भएको स्पष्ट गर्नुहुन्छ ।

सडक निर्माणको स्थलगत काम हेरिरहनुभएका इन्जिनियर प्रदीप निरौला रु आठ करोडको लागतमा निर्माण भई विसं २०७२ असार मसान्तमा सकिनुपर्नेमा म्यादमा काम नसकिएकाले छ महिना थपेर मङ्सिरसम्म पु¥याइएको बताउनुहुन्छ । डेढ महिना मात्र बाँकी हुँदा पनि कामको गति नबढेकाले मङ्सिर मसान्तसम्म पनि काम सकिने लक्षण नदेखिएको समिति अध्यक्ष श्रेष्ठको गुनासो छ ।

दुवै विश्व सम्पदास्थललाई जोड्ने वैकल्पिक गौरीघाट–कुमारीगाल–टुसाल १.२ किमी सडक पनि दुई वर्षदेखि नै निर्माण सम्पन्न हुन नसकी अलपत्र भएको छ । सडक निर्माण हेरिरहनुभएका विभागका इन्जिनियर गजेन्द्र चन्द सडक किनारका तीन घर नभत्काइएकाले काम ढिला भएको बताउनुहुन्छ ।

उक्त सडकको दुरवस्थाका कारण पशुपति र गुह्येश्वरी घुमेर बौद्धनाथ जाने पर्यटकलाई अप्ठ्यारो परेको बौद्धनाथ क्षेत्र विकास समितिले जनाएको छ । “यो मार्गको अवरोधले भारतबाट पशुपति एवम् गुह्येश्वरी घुमी बौद्धनाथ आउने पर्यटकको सङ्ख्यामा कमी आएको छ,” समितिका अध्यक्ष सम्पूर्णकुमार लामाले भन्नुभयो ।

बौद्धबाट रत्नपार्क निस्कने वैकल्पिक मार्गका रुपमा लिइएको यो सडकको दुरवस्थाले विदेशबाट आउने धार्मिक पर्यटकमा नकारात्मक सन्देश जान नदिनका लागि पनि छिटो काम सक्नुपर्ने स्थानीयवासीको माग छ ।

पशुपति र बौद्ध दुवै तीर्थस्थल घुम्ने धार्मिक पर्यटकले यो मार्गको उपयोग गर्ने गरेका छन् । यो मार्गबाट पैदल हिँडेर २५ मिनेटमा अर्को सम्पदास्थलमा पुग्न सकिन्छ । रासस